لطفا صبر کنید...

خانه های تاریخی مشهد ؛ 10 خانه تاریخی در پایتخت فرهنگی ایران
امتیاز 0/5 از 0 نظر
0

1398/03/15

مشهد، شهری کهن با پیشینه‌ تاریخی بسیار است. خانه های قدیمی از مهم‌ترین قسمت‌های این شهر تاریخی و شریان حیات کهن در زندگی جدید این شهر هستند. متأسفانه امروزه بسیاری از خانه های تاریخی این شهر از بین رفته‌اند و بسیاری دیگر نیز نصفه و نیمه مرمت و بازسازی شده و اما امکان بازدید از آن‌ها برای گردشگران وجود ندارد. در میان تمام این تلخی‌ها هنوز هم‌خانه هایی تاریخی پیدا می‌شوند که قابل بازدید باشند. اکثر این خانه‌ها بازمانده از دوران حکومت قاجاریه و تعدادی نیز بازمانده از دوران حکومت پهلوی هستند.

راهنمای سفر به مشهد

1. خانه تاریخی حاج حسین ملک

خانه تاریخی حاج حسین ملک همان‌طور که از نامش پیداست، متعلق به حاج حسین ملک، ثروتمند‌ترین نیکوکار شهر مشهد در زمان حکومت قاجاریه و شاید یکی از ثروتمند‌ترین ایرانی‌های صدسال اخیر ایران بوده است. این خانه‌ی دو طبقه‌ی تاریخی در ضلع شرقی میدان امام خمینی مشهد قرار دارد. این خانه امروزه به مرکز هنرهای سنتی میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان خراسان رضوی تبدیل شده. معماری این خانه، تلفیقی از سبک اروپایی و سنتی‌ست. تنها نمونه‌ی حمام تاریخی خصوصی در مشهد در خانه ملک یافت شده است.

خانه تاریخی حاج حسین ملک

2. خانه توکلی

خانه توکلی نیز از خانه های به جای مانده‌ از دوره‌ی قاجار است. این خانه متعلق به فردی با نام کشمشیان، از تاجران معروف دوره‌ی قاجار بوده. در حدود 40 سال پیش این خانه را فردی با نام توکلی خریداری کرد و از آن زمان تا امروز نام این خانه به توکلی تغییر کرده. مهم‌ترین ویژگی ظاهری این بنا کاشی‌کاری و آجرکاری‌های ویژه‌ی آن است. بنای خارجی و داخلی این ساختمان با آجرکاری‌های خاص، ستون‌های بلند و کتیبه‌های بسیار مزین شده است.

خانه توکلی

دانلود برنامه سفر به مشهد

3. خانه داروغه

محمد یوسف خان، داروغه‌ی مشهد، در اواخر دوره‌ی قاجاریه دستور ساخت این منزل شخصی را داد. این خانه به دست چند معمار روس ساخته شده است. این بنای آجری در سال 1366 به نمایندگی یکی از هیئت‌های یزد فروخته شد و از آن زمان تا سال 1391 محل اسکان هیئت‌های مذهبی بوده است. سرانجام در سال 1391، شهرداری این خانه را مرمت و به وضعیت کنونی آن درآورد. این خانه از معدود خانه های تاریخی شهر است که هنوز رونق دارد و بازدیدکنندگان بسیاری را پذیراست.

خانه داروغه

خانه داروغه

4. خانه پیشه وران

این خانه واقع در خیابان آخوند خراسانی 5 برعکس خانه های دیگر، به ثبت میراث فرهنگی نرسیده است، اما چندین‌بار تاکنون بازسازی شده. مدرک کتبی و دقیقی از زمان ساخت این خانه در دست نیست، اما مستندات شفاهی زمان ساخت خانه پیشه وران را دهه‌ی اول قرن چهاردهم، یعنی اواخر حکومت قاجاریه و اوایل حکومت پهلوی می‌دانند. در این خانه وسایل و سبک زندگی اهالی مشهد در آن زمان نشان داده شده است.

خانه پیشه وران

خانه پیشه وران

5. خانه رجایی

این بنای متقارن، دارای یک حیاط بزرگ است. در حیاط آن، یک حوض و سه باغچه بر روی کف‌پوش‌های آجری خاکستری معروف به آجر قداقی قرار دارند. این خانه تا چند سال پیش نیز منزل مسکونی خانواده‌ی رجایی بوده است اما در زمان حال تبدیل به مسافرخانه شده.

خانه رجایی

6. فرهنگسرای بهشت یا خانه مستوفی

این مکان در گذشته دبیرستان بوده است و پس از تغییر کاربری‌های مختلف در سال 1383 به فرهنگسرای بهشت تغییر کاربری داد. این بنا بازمانده از دوره‌ی پهلوی اول و از آثار تاریخی مشهد است.

فرهنگسرای بهشت یا خانه مستوفی

7. خانه کوزه کنانی

خانه کوزه کنانی مربوط به دوره‌ی حکومت قاجاریه، با وسعتی بیش از 1000 مترمربع، از خانه های تاریخی شهر مشهد است. مالکان این بنا بارها سعی در تخریب و ساخت مجدد این محل داشته‌اند که درخواستشان با مخالفت‌های شهرداری و میراث فرهنگی روبه‌رو شده است. معماری این خانه آجری و بنای آن به‌وسیله‌ی آجر تزئین شده.

خانه کوزه کنانی

8. خانه حناساب

حناساب نیز مانند بیشتر خانه های تاریخی مشهد به ثبت میراث فرهنگی رسیده است. با وجود این موضوع متأسفانه این اثر تاریخیِ مربوط به اواخر حکومت قاجاریه، چندی پیش به‌طور کامل تخریب شد.

9. سرای ترکمن ها

سرای ترکمن ها از آثار تاریخی به جای مانده‌ از دوره پهلویست. متأسفانه این بنا نیز با 120 سال قدمت سرانجام با بی‌مهری مسئولین مواجه و تخریب شد. در معماری سرای ترکمن ها از آجرهای دندان موشی و تزئینات آن زمان استفاده شده بود.

سرای ترکمن ها

10. خانه امیری

خانه امیری نیز از آثار تاریخی زمان حکومت قاجاریه است. این بنا در زمان خود آجرکاری‌ها و کاشی‌کاری‌های ویژه‌ای را به نمایش می‌گذاشته. نورگیرهای ویژه، ابعاد فضایی، اختلاف سطح داخل و خارج ساختمان از ویژگی‌های منحصربه‌فرد این خانه بوده است. متأسفانه امروزه بخش‌های مختلفی از خانه امیری تخریب شده و بخش‌های بسیاری نیز در انتظار تخریب هستند.

خانه امیری

خانه مسکونی بلخاست مربوط به دوره حکومت قاجاریه واقع در خیابان نواب صفوی 11، خانه اردکانی معروف به دولابیان مربوط به اواخر حکومت قاجاریه واقع در وحدت 21، خانه اکبر زاده بازمانده از اواخر دوره‌ی قاجاریه در خیابان آزادی، خانه هوشمند در چهارراه شهدا، خانه موسوی در تپل محله، خانه وطن‌چی در خیابان خسروی، خانه غفوری در خیابان نواب صفوی، خانه طالبیان در کوچه‌ی سینما آسیا که البته چندی پیش تخریب شد، خانه نوریان، خانه صاحب علم، خانه سالاری، خانه زرین زاده و... از دیگر خانه های تاریخی مشهد هستند. بسیاری از این خانه‌ها به ویرانه تبدیل شده و قابل بازدید نیستند.

راهنمای سفر به مشهدراهنمای سفر به مشهد

دسته ها:
}