لطفا صبر کنید...

روستای میمند کرمان ؛ هرآنجه که قبل از رفتن باید بدانید !
امتیاز 0/5 از 0 نظر
0

1398/02/24

میمند یک روستای صخره‌ای بسیار کهن، با قدمتی حدوداً 8000 تا 12000 ساله است. نمونه‌های معدودی از روستاهای صخره‌ای در دیگر کشورها باقی مانده، اما میمند در نزدیکی شهر بابک به چند دلیل از تمامی این روستاها پیشی گرفته است؛ یکی به‌خاطر بافت صخره‌ای آن است که تقریباً تمام روستا را در بر گرفته و به‌صورت یک‌دست تماماً صخره‌ای دیده می‌شود. و دیگر این‌که بر خلاف روستاهای صخره‌ای دیگر نقاط جهان، در بافت میمند هنوز هم زندگی جاری است؛ مردم در خانه‌های این روستا زندگی می‌کنند، مدرسه دارند و مسجد ساخته‌اند. چشم‌انداز فرهنگی این روستای باستانی در سال 2015 در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. با کی سفر در این نوشتار کوتاه به میمند سفر کنید و از دخمه دخمه‌ی این روستای زیبا لذت ببرید.

روستای میمند کرمان

راه دسترسی به روستای سنگی میمند

این روستا در استان کرمان، و در میان شهرهای شهر بابک، رفسنجان و سیرجان قرار دارد و برای دسترسی به آن به طور کلی 4 راه وجود دارد.

راه اول: از استان‌های شرقی کشور ابتدا باید به کرمان سفر کرد و پس از آن با گذر از بزرگ‌راه شماره‌ی 84 به شهر رفسنجان رسید. در نهایت بزرگ‌راه شماره‌ی 82 که رفسنجان را شهر بابک می‌رساند، راه اصلی رسیدن به میمند است.

راه دوم: از استان‌‌های جنوب غربی کشور و قسمت‌های شمالی استان فارس، ابتدا باید به شیراز سفر کرد. مقصد بعدی شهر قادرآباد است که با بزرگ‌راه شماره‌ی 65 به شیراز وصل می‌شود. پس از آن از قادرآباد باید به سمت شهر هرات در استان کرمان رفت؛ از هرات تا شهر بابک نیز می‌توان بزرگ‌راه شماره‌ی 82 را به سمت شرق پیمود.

راه سوم: از تمامی شهرهای شمال و شمال غرب کشور کافی است راه خلیج فارس را در پیش بگیرید که همان بزرگ‌راه شماره‌ی 71 است و از شهرهای یزد و انار می‌گذرد و در نهایت به شهر بابک ختم می‌شود.

راه چهارم: از استان هرمزگان و شهرهای جنوبی استان فارس نیز لازم است خود را به همان بزرگ‌راه شماره‌ی 71 (خلیج فارس) برسانید و به سمت شمال برانید تا به شهر بابک برسید.

نام‌گذاری و جایگاه روستای میمند در ادبیات فارسی

برای نام میمند نظرات مختلفی ذکر شده است. برخی «می» را به معنای شراب گرفته‌اند و «مند» را مستی، برخی نام کهن این روستا را می‌کَند می‌دانند، یعنی جایی که تحت تأثیر می و مستی کَنده شده است. عده‌ای دیگر نیز «می» را تغییریافته‌ی کلمه‌ی بغ یا مغ در فارسی باستان می‌دانند و میمند را شهر متعلق به خدایان معنا می‌کنند.

کتیبه ای افسانه ای در میمند کشف شده که در متنش چنین آمده:

هنگامی که کوه‌ها در میمند شکاف بردارند و افسانه‌های میمند به حقیقت بپیوندند، گنجینه‌ی میمند پدیدار خواهد شد و فقط یک نفر می‌تواند به آن دست پیدا کند؛ آن که او از سوی خورشید می‌آید.

روستای میمند کرمان

مطابقت چشم انداز فرهنگی میمند با معیارهای جهانی یونسکو

روستای سنگی میمند با یکی از معیارهای ده‌گانه‌ی یونسکو مطابقت دارد. این روستای خودکفای کوچک در درّه‌ای بزرگ قرار دارد و یک سیستم ییلاقی ـ قشلاقی سنتی و سه فازی را نشان می‌دهد. نکته‌ی غیرمعمولی که در مورد این روستا وجود دارد، غارنشینی در فصل زمستان، با وجود قرار داشتن در یک محیط خشک بیابانی است. این روستا سیستمی از زندگی را نشان می‌دهدکه روزگاری بسیار محبوب بوده است. در این سیستم به جای این‌که حیوانات اهلی کوچانده شوند، خود افراد کوچ می‌کردند و در سه جای مختلف سکونت می‌کرده‌اند که یکی از آن‌ها خانه‌های غار مانند است.

روستای میمند کرمان

غارنشینان متمدن میمند

درباره‌ی تاریخ ساخت روستای میمند نظرات مختلفی بیان شده است. برخی تاریخ ساخت این روستا را به پیش از اسلام و دوران ماد می‌رسانند و برخی پیشینه‌اش را به عهد اشکانی و آئین میتراییسم یا مهرپرستی پیوند می‌زنند. چیزی که برای ما مسلّم است، آثار و دیوار نگاره‌هایی است که در نزدیکی این روستا کشف شده و قدمتی 3 یا 4 هزار ساله دارند. سکه‌ها، سفال‌ها و آثار باستانی دیگری نیز مربوط به عهد اشکانی، ساسانی و اسلامی در اطراف این روستا به دست آمده است.

روستای میمند کرمان

خانه‌های میمند از اتاق‌هایی تشکیل شده که در کنار هم با ورودی‌های مشترک قرار گرفته‌اند، یک خانه ممکن است چند اتاق یا حتی اصطبل یا طویله داشته باشد که درِ ورودی‌اش با ورودی خانه یکی است. معمولاً در ورودی خانه‌ها دالان‌هایی در دل سنگ تراشیده‌اند، این دالان‌ها به پاگردهایی منتهی می‌شوند که در یک طرفشان طویله یا آغل قرار دارد و در طرف دیگر نشیمن و اتاق‌های خانه. به هر مجموعه از دالان و نشیمن و اتاق و طویله یک کیچه می‌گویند. نکته‌ی جالب درباره‌ی معماری میمند، دست‌کند بودن آن است.

این روستا از مصالح و ملات درست نشده است، بلکه با تراشیدن و خارج کردن حجم عظیمی از خاک و سنگ پدید آمده است. در کیچه‌های میمند، جای رخت‌خواب، طاقچه، گنجه و... همه در دل سنگ تراشیده شده‌اند. در خانه‌های میمند گنجه وجود ندارد، بلکه جایی در سنگ به این منظور تعبیه شده است. اتاق‌ها از نشیمن و پستو با پرده‌هایی جدا می‌شوند. معمولاً کف خانه‌ها را قالیچه‌ها، گلیم‌ها یا نمدها پوشانده‌اند. دیواره‌های کیچه‌ها تماماً سیاه است، این سیاهی یادگار قرن‌ها آتشی است که برای روشنایی و پخت و پز در خانه‌های صخره‌ای افروخته می‌شد. اندازه‌ی اتاق‌ها و خانه‌های میمند زیاد بزرگ نیست، بزرگ‌ترین کیچه‌ی این روستا از 90 متر تجاوز نمی‌کند.

روستای میمند کرمان

همان‌طور که پیش‌تر گفتیم، روستای میمند در دل صخره‌ها، مدرسه، مسجد، حمام و حسینیه دارد. هرکدام از این سازه‌ها بیش از پیش شگفتی گردشگران را در پی دارد. کی سفر در این‌جا شما را به دل صخره‌ها می‌برد تا با جای جای این روستا بیش‌تر آشنا شوید.

مدرسه میمند

مدرسه‌ی روستا از کیچه‌های معمولی بزرگ‌تر است و هرچه بیش‌تر در دل کوه می‌رود بزرگ‌تر می‌شود. این مدرسه 16 متر طول و بین 6 تا 15 متر عرض دارد و مجموعاً از 5 کلاس تشکیل شده است.

روستای میمند کرمان

حمام میمند

این حمام مانند دیگر کیچه‌ها در ته کوچه‌ای سنگی قرار گرفته که به دالانی منتهی می‌شود. این دالان مستقیماً به رختکن حمام می‌رسد که حوضی کوچک در وسط دارد و سه سکو در اطرافش. پس از رختکن خزانه‌ی حمام قرار دارد، حوضی بزرگ که در دل صخره کنده شده است. در وسط حوض حفره‌ای قرار دارد که برای گرم کردن آب مورد استفاده قرار می‌گرفت. در بالای رختکن حمام سوراخی قرار دارد که سنگی مرمر بر روی آن کار گذاشته شده است، این سنگ نور بیرون را به دل صخره‌ها می‌تاباند و درون حمام را روشن می‌کند.

روستای میمند کرمان

مسجد میمند

مسجد میمند از تغییراتی که در چند کیچه داده شده پدید آمده است، این مسجد تماماً در دل سنگ کنده شده و سقفش بر روی 3 ستون 2 متری قرار دارد. در این مسجد طاقچه‌ها، محرابی به ارتفاع 1 متر و منبری سنگی حجاری شده، در ورودی مسجد هم طاقچه‌هایی برای گذاشتن کفش حجاری شده است. این مسجد منبع نورگیری ندارد و تنها منفذش همان در ورودی است.

روستای میمند کرمان

حسینیه میمند

حسینیه‌ی میمند از به هم پیوستن چند کیچه‌ی مسکونی تشکیل شده و فضایی نامنظم دارد، سقف صحن اصلی حسینیه بر 4 ستون سنگی استوار است. در گذشته یک منبر سنگی در کنار یکی از ستون‌ها قرار داشت که اکنون تراشیده شده و به جایش یک منبر چوبی قرار داده‌اند. این حسینیه تماماً در دل سنگ تراشیده شده و دیواره‌هایش فاقد تزئینات و کتیبه‌های معمول حسینیه‌هاست. این بنا دائماً در حال تغییرات است و هنوز هم از آن استفاده می‌شود.

روستای میمند کرمان

همان حوالی میمند

روستای صخره‌ای میمند در نزدیکی شهر بابک استان کرمان قرار دارد. شهر بابک جاذبه‌های بسیار دیگری هم دارد که با کمی حوصله می‌شود تمامشان را دید. کی سفر همسفر مجازی شماست، همسفری که همه جا را بلد است! دست در دست ما بگذارید تا با هم سفری به جاذبه‌های اطراف میمند داشته باشیم.

عمارت موسی خان

عمارت موسی خانی از بناهای مربوط به عهد قاجار در شهر بابک است. تاریخ احداث این بنا را سال 1265 هجری قمری دانسته‌اند. حاج محمدعلی ملقب به «حاج آقا»، حاکم حکومت مرکزی در شهر بابک بود؛ پس از درگذشت او پسرش به حکومت رسید که دوران حکومتش هم‌زمان با سلطنت محمد شاه و ناصرالدّین شاه قاجار بود و موقوفات بسیاری نیز در بر داشت. او ۳۰ سال بر شهر بابک حکومت کرد و عمارت بزرگ «موسی خان» را ساخت.

عمارت موسی خان

آتشکده آذربغ

آتشکده آذربغ در جاده‌ی انار به سمت شهر بابک و در روستای متروکه‌ی «کهتوکرها» قرار دارد. تاریخ ساخت این آتشکده مشخص نیست، اما بعدها بابک پسر ساسان، زير نظر اشکانيان اين بنا را بازسازی کرد.

منطقه جوزم

منطقه جوزم در فاصله‌ی ۴۵ كيلومتری شهر بابک قرار دارد و يكی از خوش آب و هواترين مناطق استان کرمان محسوب می‌شود. رودخانه‌ای دائمی در این منطقه جریان دارد که باعث سرسبزی اراضی دور و برش شده است. جوزم علاوه بر جاذبه‌های طبيعی و گردشگری خاصِّ خود، بناهایی تاريخی نظیر حمام قديمی، منزل خان، بنای شترگاه و قبرستان قديمی را در خود جای داده است.

منطقه جوزم

سخن آخر

مجموعه تاریخی روستای میمند یک چشم‌انداز فرهنگی است. اهالی این روستا قرن‌ها با خود وصلت کردند و نژاد خود را دست نخورده نگاه داشتند. شیوه‌ی زندگی، زبان و افسانه‌های این روستا ریشه در ایران پیش از اسلام دارد. این روستا یک موزه است، موزه‌ای زنده در دل صخره‌ها. موزه‌ای که نفس می‌کشد و سال‌ها خود را در دل صخره‌ها پنهان کرده تا از دستبرد حوادث مصون بماند. به میمند کرمان بروید، شبی را در دخمه‌های روستا بگذرانید و به سادگی و ترس نهفته پشت این دیواره‌های سیاه فکر کنید.

دسته ها:
}