لطفا صبر کنید...

جنگل های حرا ؛ جاذبه طبیعی قشم
امتیاز 0/5 از 0 نظر
0

1398/02/29

شاید نام جنگل های حرا را شنیده باشید. جنگلی شگفت‌انگیز و همیشه سبز که در سواحل جنوبی ایران می‌روید. بسیاری جنگل حرا را از عجایب طبیعی ایران می‌دانند و خواهان ثبت جهانی آن در میراث جهانی یونسکو هستند. درختانی که ریشه در آب شور دارند و خود خانه‌ای برای زندگی دیگر موجودات هستند. امروزه با گسترش صنعت توریسم افراد بیشتری به دیدن جنگل های حرا می‌روند. اما حرا علاوه بر زیبایی حرف‌های نگفته بسیاری دارد. با کی سفر همراه باشید تا سری به جنگل پر رمز و راز حرا بزنیم.

راهنمای سفر به قشم

جنگل های حرا

راه های دسترسی به ویترین جنگل های حرا در ایران

نوار ساحلی استان های هرمزگان و سیستان و بلوچستان در چند جای خود میزبان این جنگل هاست. اما در این مقاله بیشتر بر جنگل های حرا در قشم تاکید داریم چرا که جنگل حرای جزیره قشم از همه بزرگتر و مشهورتر است.

در هر کجای ایران که باشید ابتدا باید خود را به بندرعباس برسانید. بزرگراه شماره ۷۱ تهران را با گذر از شهرهای قم، کاشان، یزد و سیرجان به بندر عباس ( معرفی شهر بندرعباس ) متصل می‌کند. این مسیر ۱۳۰۰ کیلومتر طول دارد. برای رسیدن به بندرعباس می‌توان از قطار استفاده کرد. همه روزه چندین لوکوموتیو تهران ( شهر تهران را بشناسید ) را به مقصد بندعباس ترک می‌کنند و از این حیث بندرعباس شهری در دسترس است.

موقعیت جغرافیایی بندرعباس و فاصله زیادش با اکثر شهرهای ایران، سفر هوایی را توجیه و به صرفه می‌کند. فرودگاه بین‌المللی بندرعباس به اکثر شهرهای بزرگتر و دورتر ایران پرواز منظم هفتگی دارد. اگر تنها قصد دیدار از جزیره قشم را دارید می‌توانید از فرودگاه قشم استفاده کنید. فرودگاه دیرستان در قشم هر هفته به شهرهای تهران، اصفهان و شیراز ( معرفی شهر شیراز ) پرواز دارد.

به بندرعباس که رسیدید دو انتخاب دارید. اول اینکه با ماشین شخصی به جزیره قشم بروید. در این صورت می‌بایست خود را به بندر پل در فاصله ۸۰ کیلومتری بندرعباس برسانید و خودروی خود را سوار بر لندینگ کرافت کرده و در جزیره قشم پیاده شوید. چون جزیره قشم جزیره‌ای بزرگ است و جاذبه‌ها در آن پراکنده هستند، پیشنهاد ما این است که با خودروی شخصی سفر کنید.

انتخاب دوم این است که خودروی شخصی را در بندرعباس پارک کرده و از طریق اسکله شهید حقانی سوار بر شناور شده و به قشم بروید. شهر کوچک قشم ۶۰ کیلومتر با جنگل های حرا فاصله دارد.

موقعیت و جغرافیای جنگل های حرا

بخش بزرگی از جنگل های حرا در منطقه حفاظت شده خورخوران قرار دارد. این منطقه به همراه تالاب حفاظت شده‌ی خورخوران بیش از ۸۵۰ کیلومتر مربع مساحت دارد. حیات‌وحش کم‌نظیر و اکوسیستم پیچیده‌ی جنگل های حرا باعث شده منطقه‌ی خورخوران در فهرست ذخایر زیست‌‌کره سازمان یونسکو به ثبت برسد. منطقه خورخوران در شمال جزیره قشم و مابین جزیره و خاک اصلی ایران قرار دارد. چهار بندر خمیر، پل، لافت و دولاب در همسایگی جنگل‌های حرای خورخوران قرار دارند.

آبراهه باریکی از آب‌های شور خلیج فارس از میان خورخوران می‌گذرد و منطقه را به دو قسمت شمالی و جنوبی تقسیم می‌کند. عمق آب در این منطقه زیاد نیست و شرایط را برای رشد درختان حرا فراهم می‌کند. منطقه خورخوران در فاصله ۹۰ کیلومتری غرب بندرعباس قرار دارد. با همه اینها خورخوران تنها ذخیره‌گاه جنگل‌های حرا در استان هرمزگان نیست. هرمزگان چهار ذخیره دیگر از جنگل حرا دارد که در سراسر استان پراکنده هستند. حرای تیاب و میناب، حرای گابریک و جاسک، حرای رود گز و حرای خوران.

جنگل های حرا

مانگرو که در فارسی آن را کرنا نیز می‌نامند گونه‌ای از درختان شورزی و بومی مناطق استوایی است که خود به دو زیرگونه‌ی حرا و چندل تقسیم می‌شود. هر دو گونه را می‌توان در جنگل‌های هرمزگان مشاهده کرد. گیاه مانگرو تنها در مناطق گرم استوایی و در مناطق آبرفتی و مصب رودخانه‌ها رشد می‌کند و این ویژگی باعث شده اکوسیستمی پیچیده و بسیار غنی را در دل خود به وجود بیاورد. این بافت پیچیده باعث می‌شود انواع گوناگونی از پرندگان، آبزیان و دوزیستان بتوانند به رشد و تکامل خود ادامه دهند.

درخت حرا شکوفه‌هایی در هم تنیده و زرد رنگ دارد که در فصل بهار زیبایی دو چندانی به جنگل حرا می‌بخشد. همین شکوفه‌ها خوراک مورد نیاز زنبوران عسل و پرندگان را تامین می‌کند. لک‌لک، حواصیل، مرف ماهی‌خوار، مرغ سقا، مرغابی و مرغ دریایی از گونه‌های پرنده جنگل حرای خورخوران هستند. خرچنگ، شیلو، مار دریایی و کلینگ (گونه‌ای از صدف) از آبزیان مشهور این منطقه هستند.

جنگل های حرا

حرای خورخوران منبع عظیم غذا و خانه اولیه جانداران دریایی خلیج فارس است، آنقدر که ۸۰ درصد آبزیان خلیج فارس در این منطقه تخم‌ریزی می‌کنند. درخت حرا در آب‌های کم عمق (حداکثر دو متر عمق) رشد می‌کند و ارتفاع آن بین سه تا شش متر است. طبیعت همیشه سبز درخت حرا باعث می‌شود کارخانه تولید حیات خلیج فارس هیچ وقت از کار نایستد. جنگل های حرا تنها مختص به ایران نیستند. در بسیاری از نقاط گرم‌سیری دنیا این درخت به صورت خودرو می‌روید. استرالیا، ژاپن سری‌لانکا، عربستان و مصر از دیگر کشورهای دارای جنگل حرا هستند.

جنگل های حرا

جنگل های حرا پر از شگفتی هستند !

حرا درختی همیشه سبز و شگفت‌انگیز است. این درخت برای رشد و نمو نیازی به آب شیرین ندارد. آب شور و آفتاب داغ برای رشدش کافی هستند. اینکه چرا نام حرا را بر این درخت گذاشته‌اند مشخص نیست، گویا از ابداعات حکیم ایرانی، ابن سینا بوده است. ابن سینا اولین شخصی بود که به خواص درمانی این درخت اشاره کرد و شیره آن را در درمان برخی بیماری‌های پوستی موثر دانست. امروزه نیز در زبان‌های اروپایی حرا را avicennia marina می‌نامند که برداشتی از نام ابن سیناست.

از نظر علمی رشد گیاه در آب شور ممکن نیست و همین عامل بر شگفتی حرا می‌افزاید. درخت حرا در میان ساقه‌های خود کارخانه‌ آب‌شیرین‌کن دارد و پس از شیرین‌سازی آب آن را به مصرف خود می‌رساند. در ادامه از املاح موجود در آب دریا به عنوان کود و قوت برای رشد خود استفاده می‌کند و پس از مرگ خود، شاخه‌های خود را به عنوان غذایی پرارزش برای دیگر آب‌زیان به جا می‌گذارد. شگفتی کار جنگل های حرا در اینجاست که اگر بشر راز شیرین‌سازی آب را از این درخت فرا بگیرد، برای همیشه مشکل کمبود آب حل خواهد شد.

جنگل های حرا

درخت حرا تولید مثل متفاوت و جالبی دارد. دانه‌های این درخت در میان برگ‌ها جوانه می‌زنند و پس از رشد، ریشه‌ای باریک و ظریف را از شاخه آویزان کرده و به آب می‌رسانند. آنگاه که ریشه به خاک کف دریا رسید، از مادر خود جدا می‌شود و درختی جدید به وجود می‌آید. درختان حرا به طرز خیره کننده‌ای کنار هم قرار می‌گیرند، آنطور که تاج درختان و ریشه آنها به هم رسیده و در این میان و بر سطح آب دالانی تشکیل می‌شود که می‌توانید از درون آن عبور کنید. وارد جنگل حرا که شدید خود را در شهری پر از کوچه و خیابان می‌بینید که خانه‌هایش هر یک درختی هستند.

از آنجا که درختان حرا تنها در آب می‌رویند امکان اینکه از راه خشکی به جنگل برسید وجود ندارد و همین جذابیت بازدید را دو چندان می‌کند. سوار بر قایقی کوچک می‌شوید و وارد شهر اسرار می‌شوید. البته باید مراقب باشید که ناخدای قایق کوچک‌تان، کاربلد و زبده باشد چرا که به محض ورود، راه آمدنتان را گم می‌کنید. در گذشته جنگل های حرا را افسانه‌ای و سحرآمیز می‌دانستند چراکه گمان بر این بود درخت حرا درختی رونده است و در آب راه می‌رود! اما در واقع این حرا نیست که حرکت می‌کند، این دریاست که در شبانه روز دو بار پیش می‌آید و پس می‌رود و ما آن را با جزر و مد می‌شناسیم.

در برخی نقاط پیش می‌آید که هنگام عقب رفت آب، ریشه درختان حرا کاملاً در خشکی قرار می‌گیرد و منظره‌ای هراس‌انگیز خلق می‌کند. در حالت مد، وقتی که آب بالا می‌آید کل درخت زیر آب می‌رود و ماهی‌ها برای تغذیه از شاخ و برگ حرا هجوم می‌آورند. معمولا در این ساعات محلی‌ها به صید ماهی مشغول می‌شوند.

جنگل های حرا

همان حوالی جنگل های حرا

از دیدن جنگل های حرا که فارغ شدید می‌توانید به سراغ دیگر زیبایی‌های قشم بروید. جزیره قشم پتانسیل گردشگری بالایی دارد و بسیاری قشم را کشوری گردشگری می‌دانند. اول از همه شهر قشم است که مرکز و بزرگترین شهر جزیره است و در کمترین فاصله با بندرعباس قرار دارد. شهر قشم به واسطه حضور گردشگران و رونق واردات از کشورهای همسایه، شهری پویا و پر جنب‌وجوش است. بازار محلی و قلعه پرتغالی‌ها که از آثار تاریخی قشم محسوب می شود را از دست ندهید که هر کدام تاریخی برای خود دارند.

جزیره قشم

در سفر به قشم حتماً سری به گنبد نمکی که محلی‌ها به آن نمکدان می‌گویند، بزنید. گنبد نمکدان با ارتفاع ۲۳۷ متر بلندترین نقطه جزیره است و در فاصله ۱۰۰ کیلومتری شهر قشم قرار دارد. شاید این فاصله بیانگر بزرگی جزیره باشد چرا که هنوز تا انتهای جزیره راه زیادی باقی مانده است. در زیر این گنبد غاری زیبا با چندین دالان وجود دارد که طول برخی از دالان‌ها بیشتر از ۶۰۰ متر است. این گنبد به همراه چشمه آب شورش از عجایب زمین‌شناسی قشم و کشورمان است.

گنبد نمکی

سفر به قشم بدون بازدید از دره ستارگان قشم لطفی ندارد. دره ستاره‌ها را می‌توان پس از جنگل حرا، زیباترین جاذبه قشم دانست. دره‌ای تنگ که از لابه‌لای ستون‌های سنگی بلند می‌گذرد. وزش باد در میان دره باریک، صداهایی مخوف و ترسناک ایجاد می‌کند که دست‌مایه آفرینش افسانه‌های محلی شده است. به دلیل اختلاف دما در شب و روز این صداها اکثرا شب هنگام به گوش می‌رسد و محلی‌ها معتقدند که این صدای جنیان و پریانی است که در دره گرفتارند. بر پایه همین افسانه، فیلم زیبای اژدها وارد می‌شود (به کارگردانی مانی حقیقی) ساخته شد که در این فیلم زیبایی‌های قشم به نمایش در می‌آید. دره ستاره‌ها بخشی از جاذبه بزرگتر ژئوپارک قشم است و در فاصله ۲۲ کیلومتری شهر قشم قرار دارد.

دره ستارگان قشم

اقامت و هزینه ها

سفر به قشم می‌تواند سفری پر هزینه باشد. از حمل و نقل گرفته تا خرید اجناس وارداتی و سوغات و غذای دریایی می‌تواند هزینه گزافی روی دست شما بگذارد. اما در اینکه سفر قشم برایتان از لذت‌بخش‌ترین سفرها خواهد بود، شک نکنید. اولین هزینه مربوط به حمل و نقل است. سفر دریایی از بندرعباس تا قشم (اگر تورم رسوایمان نکند) به ازای هر نفر ۱۸ هزار تومان است. اگر قصد دارید با ماشین شخصی به جزیره بروید، از بندر پل تا بندر لافت در ساحل جزیره، ۲۰۰ هزار تومان برای انتقال ماشین به جزیره است. اگر بدون خودروی شخصی به قشم آمدید، تاکسی‌ها به صورت دربستی هر ساعت ۳۰ هزار تومان دریافت می‌کنند و هزینه قایق‌گردی در میان جنگل حرا برای هر نفر ۱۰۰ هزار تومان خواهد بود.

جنگل های حرا

منهای هزینه حمل و نقل، باقی هزینه‌ها در قشم معقول و منصفانه است. هزینه غذای دریایی که در سفر به قشم نمی‌توان از آن گذشت کمتر از ۵۰ هزار تومان خواهد شد. پیشنهاد ما خوردن غذا در رستوران قلعه قشم است که در کنار ساحل و قلعه پرتغالی‌ها قرار دارد. غذای دریایی مخصوص قشم با ادویه مخصوص جزیره پخته می‌شود و طعمی بی‌نظیر دارد. درباره اقامت نیز نگران نباشید. قشم شهری گردشگری است و از خیلی لوکس تا خیلی ارزان، دامنه هتل‌هایش گسترده است. پیشنهاد ما هتل ژئوپارک قشم است که قیمتی مناسب و امکاناتی مناسب دارد. اما لذت خواب و استراحت در خانه‌های محلی قشم چیز دیگریست. اقامت‌گاه‌های محلی در سراسر جزیره پراکنده هستند و اقامت در آن‌ها علاوه بر دسترسی به غذای محلی، تجربه‌ای تازه و کمک به اقتصاد محلی نیز محسوب می‌شود.

جنگل های حرا

نیازهای سفر به قشم و جنگل‌های حرا

اول از همه به فصل سفر به قشم دقت کنید. قشم از جنوبی‌ترین نقاط ایران است و آب‌وهوایی گرم و شرجی دارد. نتیجه آنکه سفر در تابستان توصیه نمی‌شود. اوایل بهار برای سفر به قشم مناسب است اما بهار فصلی مناسب برای بازدید از جنگل حرا نیست. دلیل آن تعرق بالای درختان است که برای میهمانان قابل تحمل نیست. بهترین فصل برای بازدید از جنگل حرا پاییز است. نگران نباشید، حرا همیشه سبز است. سفر دریایی برای بسیاری تازگی دارد و خیلی‌ها به جزییات سفر آگاه نیستند. شناور پیوسته تکان می‌خورد و بوی دریا برای بسیاری ناخوشایند است. در سفر دریایی قرص ضد تهوع به همراه داشته باشید. کلاه تابستانی و عینک آفتابی را فراموش نکنید، این دو در قشم بیش از هر چیز دیگری به دردتان می‌خورد.

جنگل های حرا

سخن آخر

شاید واژه‌ی شگفتی به درستی احساستان را از دیدن جنگل حرا توصیف نکند اما با دیدن جنگل‌های نیمه در آب حرا، غرق در حیرت خواهید شد. اقلیم خلیج فارس گرم و خشک است و در آن مجالی برای سبزی و خرمی وجود ندارد. اینجا در قشم شاهکار طبیعت را می‌بینید که چطور طبیعت به خود جان می‌بخشد و ناشدنی را ممکن می‌کند. جنگل حرا زیباست اما فقط زیبا نیست. آن داخل کارخانه‌ای بزرگ نهفته است.

اگر قصد سفر به قشم را کردید، تور لحظه آخری قشم را می‎توانید در کی سفر بیابید. همچنین اگر به جاذبه های طبیعی علاقه‎مندید، تنگه چاه کوه و جزایر ناز قشم را فراموش نکنید .

راهنمای سفر به قشم

دسته ها:
}