لطفا صبر کنید...

جنگل های ارسباران ؛ آدرس ، تصاویر و هرچه که باید قبل از رفتن بدانید !
امتیاز 0/5 از 0 نظر
0

1398/02/28

جنگل های ارسباران حسن ختام طبیعت متنوع و ناب فلات ایران در نواحی شمال غربی است. مرزهای سیاسی ایران به مانند حصاری به دور ارسباران کشیده شده‌اند که باعث شده همسایگان شمالی‌مان در قفقاز تنها حسرت جنگل های ارسباران را به دل داشته باشند. جنگل ارسباران که درشهرستان اهر و در استان آذربایجان شرقی قرار دارد، بی اغراق جنگلی ناب با سرمایه‌های ارزشمند طبیعی، زیستی، گردشگری، فرهنگی و تاریخی است. در این نوشته می‌خواهیم با شما عزیزان وارد این جنگل پر پیچ و خم شویم. در این سفر پر رمز و راز همراه کی سفر  بمانید تا پرده از راز عروس شمالی ایران بگشاییم.

جنگل های ارسباران

راه های دسترسی به جنگل های ارسباران

جنگل ارسباران در شهرستان اهر قرار دارد و لذا برای رسیدن به ارسباران باید به اهر بروید. ارسباران در نقطه‌ای قرار گرفته که اکثر ساکنین ایران در جنوب آن قرار می‌گیرند. ابتدا باید خود را به تبریز برسانید ( شهر تبریز را بشناسید ). در مرحله‌ی بعد  می‌بایست از طریق بزرگراه اهر-تبریز که 120 کیلومتر طول دارد به اهر بروید. اگر در شهرهای شرقی و حوالی اردبیل هستید بهتر است از خود اردبیل مستقیم به اهر بروید. در این حالت بهینه است که بزرگراه شماره‌ی 14 را در پیش بگیرید. مشگین‌شهر را پشت سر می‌گذارید و زیبایی‌های جاده را خواهید دید. این مسیر که کوتاه‌ترین راه است نزدیک 270 کیلومتر به طول می‌انجامد. اگر هم در معدود شهرهای غربی ارسباران مثل خوی، سلماس، ارومیه و... هستید که باید از طریق بزرگ‌راه‌های 14، 16 و 32 خود را به تبریز و سپس به اهر برسانید.

به اهر که رسیدید فکر نکنید که مسیر تمام شد. از اینجا تا مرکز ارسباران حدود 100 کیلومتر فاصله دارید. در اهر بزرگراه شماره‌ی 27 یا همان اهر-کلیبر را پیدا کنید و خود را به کلیبر برسانید. از کلیبر نیز از طریق جاده‌ی قلعه بابک که به یاد بابک خرمدین معروف نامگذاری شده به ارسباران می‌رسید.

اگر مایل به راه هوایی هستید باید بدانید که فرودگاه تبریز فقط شما را به 250 کیلومتری ارسباران می‌رساند. قطار نیز بهتر از این عمل نمی‌کند.  البته مسافت 250 کیلومتر شاید در نگاه اول خیلی زیاد به نظر بیاید. اما باتوجه به موقعیت جغرافیایی اهر، که تقریباً در مرز شمال غربی ایران است، گزینه‌ی مناسبی برای شهرهای دوردست جنوبی است و سفر را تا مقدار زیادی آسان می‌کند.

تعریف طبیعت ارسباران شنیدنی است !

ارسباران ناحیه ای کوهستانی در شمال اهر است که از شمال کوه قوشا داغ تا رود ارس کشیده می‌شود. ارسباران از شمال با آذربایجان و ارمنستان همسایه و در غرب با تبریز و مراغه همجوار است. همچنین در جنوب با شهرستان سراب و در نهایت در شرق با شهرستان‌های مشگین‌شهر و مغان هم‌مرز است. این منطقه به علت کوهستانی بودن و دمای پایین ( متوسط 10 درجه در سال) تبدیل به منطقه‌ای ییلاقی شده است که  عشایر کوچ‌های زیادی در آن انجام می‌دهند.

جنگل های ارسباران

جنگل های ارسباران از نظر آب و هوا سه اقلیم قفقازی، مدیترانه‌ای و خزری دارد. تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل! این تنوع اقلیمی و ارتفاع زیاد، شرط لازم وکافی برای تنوع کم‌نظیر پوششی و جانوری است و حال دیدن شگفتی‌های چشم نواز در این منطقه دور از انتظار نیست. پارک ملی ارسباران صدها گونه پرنده، ده‌ها نوع خزنده، چندین نوع دو‌‌زیست و حدود پنجاه نوع پستاندار از جمله گراز، کَل و بز، خرس، گرگ و حتی پلنگ دارد. از پوشش جانوری که بگذریم به پوشش وسیع و رنگارنگ گیاهی این منطقه می‌رسیم. جنگل هایی با درختانی مثل بلوط، زرشک، زرشک، انار وحشی، سیب، تمشک، ذغال اخته و ... که اقیانوسی از شگفتی‌ها را گرد هم آورده‌اند تا دل هر گردشگری را به تب و تاب بیندازند. شاید باورش هم سخت باشد اما فقط گونه‌ها‌ی قارچی که در این ناحیه رویش می‌کند به عدد 250 می‌رسد .یکی از معروف‌ترین و محبوب‌ترین آن‌ها، قارچ دنبالان است که در نزدیکی روستای دریلو به مقدار فراوان پیدا می‌شود.

جنگل های ارسباران

بارش نیز در این منطقه به طور متوسط سالیانه بیش از 450 میلی لیتر یعنی تقریباً دو برابر متوسط کشوری ایران است. به دلیل ارتفاع بالا و سرمای زیاد در این منطقه، بیشتر این بارش‌ها در فصل زمستان به صورت برف است. این برف‌ها اما در تابستان از ارتفاعات ذوب شده و باعث ایجاد جویبارهایی زلال با صدایی روح‌نواز می‌شوند. گوشه چشمی که با هم به ارسباران انداختیم، کافی بود تا سازمان بین‌المللی یونسکو را قانع کند، این ناحیه را به عنوان یک ذخیره‌گاه زیست‌کره (مناطق محافظت شده زیر تظر یونسکو که در کنار حفاظت گونه‌های جانوری کارهای تحقیقاتی و اطلاع رسانی مربوطه را نیز انجام می‌دهند) معرفی کند.

جنگل های ارسباران

برگ هایی از تاریخ که در ارسباران ورق خورده اند !

گفتنی‌های تاریخ ارسباران کمی از جغرافیایش ندارد. گذشته‌ی ارسباران بیش از هر درسی، موضوع تسلیم ناپذیری را به ما می‌آموزد. از شکست‌ ناپذیری ستارخان، سردار ملی ایران تا مقاومت تاریخی بابک خرمدین، همه ریشه در هیمنه‌ی کوهستان ارسباران دارد. ارسباران مزرعه پرورش مردان قدرتمندی چون ستارخان، بابک، رحیم خان و... بوده است. ارسباران یادآور نبرد بزرگ بابک خرمدین با معتصم عباسی است. قلعه دست نیافتنی بابک در ارسباران یا همان قلعه باباک مهاجمان را به ستوه آورد تا مهر تاییدی باشد بر تسلیم ناپذیری کوهستان و سرسختی مردمانش.

تاریخ این بهشت کوهستانی علاوه بر سرداران بزرگ، بناهای ماندگاری را هم در دامان خود ساخته است. چند پل تاریخی مثل خدا آفرین در نزدیکی خمارلو در این ناحیه قرار دارند . بنای تاریخی ققنور و آرامگاه مادر تیمور لنگ بیانگر این است که  ارسباران همواره تپیده است و زندگی در آن جوش  و خروش داشته است. این منطقه با سلسله‌ی صفویان هم بیگانه نیست و برخی حامیان غزلباش صفویه در این منطقه ریشه داشتند، لذا اهر مرکز توجه حکوت صفویه بود. در نهایت حکومت قاجار هم با ارسباران الفت داشت البته با جنسی متفاومت.

جنگل های ارسباران

چرا ارسباران ؟

محلی های مشگین شهر و دشت مغان کماکان در گویش خود به ارسباران ، قرهداغ می‌گویند. قبل از پرداختن به جزئیات این اثر فاخر، علت نامگذاری آن را بررسی کنیم. ارسباران همانطور که پیدا است، نامش را از رود ارس الهام گرفته است. مردم محلی معتقدند که وجود رودخانه‌ی ارس در این منطقه باعث شده تا از نعمت باران بهره‌ی بیشتری داشته باشند. شاید همین عاملی باشد برای نام‌گذاری این جنگل به ارسباران. اگرچه این نام حدود سال 1340  توسط محمدرضاشاه بر آن گذاشته شد. در مورد چرایی نامگذاری نام قره داغ یا قراجه‌داغ اما اجماع وجود ندارد و نقل قول‌های متفاوتی وجود دارد. برخی قره داغ را به معنای کوه بلند می‌دانند و بعضی دیگر کوه های دارای خاک سیاه اطراف را مرتبط با قره داغ می‌دانند.

جنگل های ارسباران

معرفی زیبایی های ارسباران

مردم ارسباران به زبان ترکی آذری صحبت می‌کنند. البته در قدیم زبان تاتی در این ناحیه رواج داشته، جالب است بدانید که اکنون هم برخی از ریش‌سفیدان محلی باقیماندگان متکلمین این زبانِ در حال انقراض هستند. مذهب مردم نیز به دو دسته شیعه و اهل حق(گوران در گویش محلی ارسباران) تقسیم می‌شود. البته مسیحیان اندکی از ارامنه هم در این منطقه زندگی می‌کنند. فعالیت اقتصادی ساکنان ارسباران کشاورزی، دامپروری، صنایع دستی، گردشگری و تجارت است.

جنگل های ارسباران

کاملاً طبیعی و بدیهی است که منطقه‌ای با چنین وسعت عظیمی که تنها وسعت جنگل آن به 164 هزار هکتار می‌رسد، دارای جذابیت‌های متعدد برای مسافران و گردشگران باشد. از نظر طبیعی این منطقه همانطور که گفتیم پوشش گیاهی و جانوری متنوعی دارد که لذت یک جنگل‌‌گردی و پیاده‌روی را برای شما دو چندان می‌کند. جنگل کوهستانی که به علت ارتفاع 2800 متری‌اش،  زیر سقفی کوتاه از ابر قرار گرفته و دیدن مناظرش دل‌های شما را به میهمانی می‌خواند. درختان سر به یکدیگر برآورده و دست به دست ایوانی از ابر و مه داده تا گنبدی آهنی از جنس طبیعت ایجاد کنند که گاهی نفوذ نور خورشید را ناممکن سازند. شما می‌توانید ساعاتی را در زیر سایه‌ درختان با خانواده‌ و دوستان لذت برده و همزمان نهرهای جاری و صدای آب، موسیقی متنِ تفریح شما گردد.

جنگل های ارسباران

شرایط مساعد طبیعی موجب رویش برخی گیاهان دارویی هم شده که این مورد نیز طرفداران خاص خود را دارد و موقعیتی را برای علاقه مندان و تولیدکنندگان  داروهای گیاهی فراهم می‌کند. همچنین چشمه‌های مختلف و بعضا آب گرمی دارد که برخی نیز خواص درمانی دارند. تأسیسات آب ‌درمانی کلیبر که در سال‌های اخیر ایجاد شد، بزرگترین مجتمع آب درمانی ایران است. این مجموعه مجهز و تازه تاسیس در نزدیکی روستای متاللی ساخته شد. مجموعه کلیبر شامل استخر‌های سرپوشیده با سقف متحرک، کافه‌ها و رستوران‌های مختلف، سالن‌های ورزشی و بدنسازی، فضای بازی کودکان و پارکینگ می‌باشد. همیشه به ما گفته‌اند که برای درمان باید تلخی دارو را تحمل کرد اما ارسباران به تنهایی مثال نقضی برای این مدعاست. هم فال است و هم تماشا و هم اینکه با سپردن جسم و جان‌تان به دست‌های شفاگر ارسباران، لذت درمانی بی‌درد را خواهید چشید.

جنگل های ارسباران

دیدن رودخانه‌ی ارس شاید نقطه‌ی اوج سفرتان باشد. رود ارس یکی از مهمترین رودهای ایران است که مرز شمالی ما را تعیین می‌کند. حیات وحش فوق العاده ارسباران را بایستی مدیون خروش بی‌امان ارس دانست. کناره‌ی رود می‌تواند یک روز زیبا را برای شما رقم بزند. آسیاب خرابه هم محیط طبیعی بکری دارد که آبشارهایش می‌تواند برای شما عکس‌هایی را به ارمغان بیاورد که در زندگی‌تان بی تکرار بماند. آسیاب خرابه در نزدیکی ارس و حدود 30 کیلومتر با هادی‌شهر فاصله دارد. در سال 1391 هیئت دولت تصویب کرد که جنگل ارسباران تبدیل به پارک ملی شود. ارسباران شامل انواع مختلف جانورها از جمله گونه رو به انقراض مرال یا گوزن قرمز است که با تبدیلش به پارک ملی تا به اندازه‌ای خطر انقراض گونه‌های نادرش رفع شد.

جنگل های ارسباران

در مورد آثار تاریخی هم باید بگوییم که شاید قلعه بابک خرمدین جزو سرآمدترین آثار این منطقه است. برای رفتن به قلعه خود را به کلیبر برسانید و بعد از آن فقط چند کیلومتر با قلعه فاصله دارید. برای رسیدن به قلعه، که در ارتفاعات است باید مقداری پیاده‌روی و کوه‌نوردی کنید اما به دیدنش می‌ارزد. مسیر سختی دارد اما مژده که علاوه بر پایان مسیر، در طول راه زیبایی‌هایی مثل چشمه‌ها و گیاهان و تیل و عشایر منطقه و فروشنده های محلی را می‌بینید که به شما در سفری خاطره‌انگیز کمک می‌کند. در قله هم قلعه‌ای تنومند و زیبا جای دارد. شما در اوج ارتفاعات ارسباران می‌توانید به صدها سال قبل نگاه بیندازید. اینجا تاریخ و جغرافیا را نمی‌خوانید بلکه می‌بینید و این است مصداق ضرب المثلی که می‌گوید  شنیدن کی بود مانند دیدن.

در نزدیکی قلعه ما به شما دو منطقه را پیشنهاد می‌کنیم. اول منطقه‌ی آینالو که یک ساعت تا قلعه بابک راه دارد. منطقه‌ای سبز و جنگلی است که عمارت آینالو را هم که یادگار سلسله‌ی قاجاریه است را در خود دارد. منطقه‌ی دیگر همان کلیبر است که قبل از قلعه قرار دارد. کلیبر طبیعتی ناب دارد و همانطور که گفتیم مجموعه‌ای کامل که آب درمانی تنها یکی از آن است. کلیسای سنت اسپتبانوس نیز با معماری بی‌نظیرش می‌تواند بخشی از انتخاب‌های شما برای بازدید باشد. این کلیسا معماری زیبا و دلربایی دارد و می‌تواند برای ساعاتی شما را محو تماشای خودش بکند. این‌ها فقط مهمترین  مناطق دیدنی ارسباران بود. برخی از جذابیت‌های گردشگری ارسباران را  که از اهمیت و شهرت کمتری برخوردار بودند  در مجال ما نمی‌گنجند.

جنگل های ارسباران

در سفر به ارسباران چه نیازی خواهید داشت ؟

ارسباران چندین هتل با کیفیت های متفاوت دارد که بر حسب شرایط مالی و سلیقه‌ی شما هرکدام می‌تواند انتخابی مناسب باشد. هتل 5 ستاره پارادیس در کلیبر یک انتخاب برای  لاکچری هاست. اما چند هتل سه و دو ستاره مثل آنزا، کلیبر، بابک و ... نیز می‌تواند انتخاب برخی دیگر باشد. همچنین چندین مهمانسرا مثل رضوی، کوهی و... می‌تواند اقامت شما را تسهیل کند. البته شاید از دوست‌داران کمپ در طبیعت باشید که در این حالت شانس به شما رو کرده است. در اهر و کلیبر کمپ‌های زیادی نیز وجود دارد که  اتفاقاً رایگان هستند. با توجه به اینکه ارسباران طبیعتی سردسیر و ییلاقی دارد توصیه کی سفر این است مابین ماه‌های اردیبهشت تا به مهر به دیدنش بیایید.

جنگل های ارسباران

سخن آخر

سفر به ارسباران از آن سفرهایی است که هر لحظه باید انتظار سوپرایزی متفاوت را داشته باشید. در ارسباران تعطیلاتی شیرین و از جنس طبیعت خواهید داشت و دست آخر با کوله باری از انرژی و تجربه های گوناگون تاریخی و طبیعی به خانه باز می‌گردید. ارسباران مهد پرورش بزرگان و سلحشوران است. آوردگاه رزم‌های بزرگ بوده و اکنون آلبوم زیبایی از صفحات تاریخ ایران می‌باشد که قطعات بی‌نظیری را در خود دارد. ارسباران مسکن گونه های جانوری و پوشش های گیاهی متنوع بوده که برخی را فقط در این‌ جا می‌توان یافت. گویی به اینجا پناه آورده‌اند. امیدواریم تجربه ای شیرین از سفر به ارسباران برایتان رقم بخورد.‌

دسته ها:
}