لطفا صبر کنید...

23 مورد از آثار تاریخی و موزه های مشهد که باید دید !
امتیاز 0/5 از 0 نظر
0

1398/03/31

در این نوشته به معرفی و تشریح 23 اثر تاریخی و موزه در شهر مشهد مقدس و یا اطراف آن پرداخته می‎شود. با کی سفر همراه باشید.

1. چهار طاقی بازه هور

چهار طاقی بازه هور معروف به آتشکده بازه هور بنایی بازمانده از عصر ساسانی‌ست. این بنای قدیمی در روستای رباط سفید در جنوب شهرستان مشهد، کنار جاده قدیم مشهد به تربت جام قرار دارد. بازۀ هور با داشتن سه ورودی و یک گنبد مرتفع به‌عنوان کهن‌ترین گنبد جهان شناخته شده است. این که این بنا در گذشته چه کاربردی داشته است مشخص نیست. تعدادی از پژوهشگران معتقدند بازه هور در عصر ساسانی کاربردهای زیادی داشته است و به‌عنوان آتشکده، قلعه‌ی حفاظتی و... استفاده می‌شده. چهار طاقی بازه هور اولین بنای تاریخی استان خراسان رضوی است که به ثبت ملی رسیده.

چهار طاقی بازه هور

2. تپه توپ درخت

تپه توپ درخت در روستای توپ درخت شاید برای گردشگران جاذبه‌ی گردشگری محسوب نشود اما به دلیل قدمت تاریخی خود در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این تپه مربوط به دوران پیش از تاریخ است.

3. تپه نادری صیدآباد

تپه نادری صیدآباد در روستای صیدآباد، بخش احمدآباد مشهد واقع شده است. این تپه نیز هرچند در نظر گردشگران جلب توجه نمی‌کند، اما جزء آثار به جای مانده از دوران پیش از تاریخ است. این اثر هم در خراسان به ثبت ملی رسیده است.

4. میل اخنگان

میل اخنگان، برجی با هفده متر ارتفاع و یک گنبد مخروطی‌شکل پوشیده از کاشی‌های فیروزه‌ای و لاجوردی در فاصله‌ی 22کیلومتری شمال مشهد است. تاریخ دقیق ساخت این بنا مشخص نیست، فقط می‌دانیم معماری آن مربوط به دورۀ تیموری و قرن نهم است. در این که این بنا محل مدفن یک شخص مهم بوده شکی نیست! اما نام او هنوز نامشخص است. برخی میل اخنگان را ساخته شده بر محل دفن دختری هندی می‌دانند؛ برخی دیگر آن را محل دفن گوهرشاد، همسر شاهرخ تیموری و حتی برخی آن را از نوع گورهای دسته جمعی دانسته‌اند.

میل اخنگان

5. گنبد خشتی

گنبد خشتی، بنایی قدیمی در خیابان طبرسی مشهد است. کارشناسان احتمال می‌دهند که ساخت این بنا مربوط به عصر تیموری و تکمیل و تزئین آن مربوط به دوران حکومت صفویه و قاجاریه است. گنبد خشتی آرامگاه امامزاده سلطان محمد، نوه‌ی امام موسی بن جعفر(ع) است. برخی معتقدند سلطان محمد امامزاده نیست بلکه فقط از سرشناسان عصر خود مبوده است. قدمت این بنا به حدود 600 سال پیش و زمان حکومت تیموری برمی‌گردد. کارشناسان تکمیل بنا و تزئین آن را مربوط به حکومت صفوی و قاجار می‌دانند. گنبد این بنا از نظر معماری دو بخش است. فضای بنا نیز شامل چهار شاه‌نشین می‌شود. در این بنا دو کتیبه‌ی قرآنی نیز وجود دارد.

گنبد خشتی

6. خانه ملک (خانه تاریخی حاج حسین ملک) 

خانه تاریخی حاج حسین ملک همان‌طور که از نامش پیداست متعلق به حاج حسین ملک ، ثروتمند‌ترین نیکوکار شهر مشهد در زمان حکومت قاجاریه و شاید یکی از ثروتمند‌ترین ایرانی‌های صدسال اخیر ایران است. این خانه دو طبقه‌ی تاریخی در خیابان امام خمینی مشهد قرار دارد. این خانه امروزه به مرکز هنرهای سنتی میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان خراسان تبدیل شده است. معماری این خانه تلفیقی از سبک اروپایی و سنتی‌ست. تنها نمونه‌ی حمام تاریخی خصوصی در مشهد در این خانه یافت شده.

خانه ملک

راهنمای سفر به مشهد

7. آرامگاه خواجه ربیع

خواجه ربیع از سرداران امام علی(ع) بوده است. ساخت بنای آرامگاه بر مزار او، به توصیه‌ی شیخ بهایی و دستور شاه عباس صفوی صورت گرفت. این بنا 18متر ارتفاع دارد. گنبد آن پوشیده از کاشی‌های فیروزه‌ای و داخل بنا پوشیده از نقاشی‌های طلایی‌ست. کاشی‌کاری‌های این بنا نیز جلوه‌ای خاص به آن بخشیده‌اند. در درون این بنای هشت‌ضلعی، چهار ایوان تعبیه شده. آرامگاه خواجه ربیع در کنار اهمیت تاریخی خود از نظر هنری نیز اهمیت بسیاری دارد. در این بنا دو کتیبه به خط علیرضا عباسی، خطاط مشهور ایرانی هم وجود دارد.

آرامگاه خواجه ربیع

8. آرامگاه ارسلان جاذب

ارسلان جاذب از سرداران سلطان مسعود غزنوی بوده است. آرامگاه او، بنایی گنبدی در کنار یک مناره است و از نمونه‌های خوب آجرکاری  قرن چهارم هجری قمری محسوب می‌شود. این آرامگاه در روستای سنگ بست در جنوب شرقی شهر مشهد ساخته شده است.

آرامگاه ارسلان جاذب

9. مصلای پایین خیابان

پیشینه این بنای تاریخی نیز به دوره‌ی حکومت صفویه بازمی‌گردد. این بنا شامل یک ایوان بلند، دو رواق در طرفین و یک گنبد آجری‌ست. نمای این بنا از کاشی‌های عصر صفوی تشکیل شده است. گچ‌بری‌های زیبا و درودگری و برخی نقوش اسلیمی نیز از دیگر هنرهای به کار رفته در این اثر تاریخی‌ست.

مصلای پایین خیابان

10. مقبره پیر پالان دوز

شیخ محمد عباسی معروف به پیر پالان دوز از عارفان قرن دهم هجری قمری در شهر مشهد است. ساخت آرامگاه برای این عارف بزرگ نیز مانند بسیاری از بناهای تاریخی شهر مشهد مربوط به دوران حکومت صفویه است. مقبره‌ی چهارضلعی این عارف نیز منقش به طرح‌های مینیاتوری و گچ‌بری‌های بسیار هنرمندانه است. استفاده از کاشی‌های فیروزه‌ای و اشعار فارسی به زیبایی این بنا افزوده است.

مقبره پیر پالان دوز

11. هارونیه

هارونیه نیز مانند مقبره‌ی فردوسی از جاذبه‌های توس است؛ اما بازدید از آن به دلیل فاصله‌ی کم تا شهر مشهد به مسافران مشهد توصیه می‌شود. هارونیه، قدیمی‌ترین بنای به جا مانده از شهر توس، خانقاهی چهارضلعی و تمام آجر بازمانده از قرن ششم است. سبک معماری این بنا آذری و تهی از هر کاشی‌کاری‌ای است. برخلاف نامش این بنا با شخص هارون‌الرّشید هیچ ارتباطی ندارد.

هارونیه

12. مدرسه‌ عباسقلی خان

این مدرسه‌ی تمام آجری در دو طبقه و صد حجره در دوره‌ی حکومت صفویه بنا شد. مدرسه‌ی عباسقلی خان در زمان ساخت یکی از مدرسان علوم دینی در زمان خود بود. امروزه نیز کاربری حوزه‌ی علمیه دارد.

مدرسه‌ عباسقلی خان

13. گور جای میلی مشهدی

این بنای تاریخی نیز از آثار به جای مانده‌ی دوره‌ی صفویه است. میرزا قلی مشهدی متخلّص به میلی مشهدی از سخنوران و شاعران خراسان در عصر صفویه بوده است.

14. مسجد گوهرشاد

مسجد گوهرشاد در جنوب حرم امام رضا(ع) نه تنها اهمیت مذهبی دارد، بلکه از نمونه‌های خوب هنر و تاریخ ایران است. این مسجد به دستور گوهرشاد، همسر شاهرخ، در عصر حکومت تیموریان ساخته شده است. کاشی‌کاری و خطاطی‌های این مسجد سبب جذب گردشگران زیادی شده.

مسجد گوهرشاد

مسجد گوهرشاد

15. آرامگاه فردوسی

شاید بزرگ‌ترین جاذبه تاریخی مشهد را باید آرامگاه شاعر بزرگ، فردوسی دانست. البته مجموعه‌ی باغ و آرامگاه فردوسی در طوس، در فاصله‌ی 25کیلومتری شمال غربی مشهد قرار دارد. با این وجود، این بنا را می‌توان یکی از جاذبه‌های شهر مشهد به حساب آورد. رواج ملی‌گرایی نوین در قرن چهاردهم سبب ساخت آرامگاه بر مزار فردوسی شد. بنایی که امروزه مورد توجه و استقبال گردشگران قرار گرفته است پس از مراحل بسیار بازسازی و نوسازی از زمان ساخت تا کنون به این شکل درآمده. این بنا و محوطه‌ی آن در مجموع شش هکتار است.

آرامگاه فردوسی

آرامگاه مهدی اخوان ثالث، شاعر معاصر ایرانی نیز در گوشه‌ای از این باغ قرار دارد. روبه‌روی درِ ورودی این مجموعه، دو حوض بزرگ و یک سردیس فردوسی ساخته شده است. در حوض بزرگ این مجموعه، سی فواره به نشانه‌ی سی سال رنج فردوسی برای سرایش اثر ملی بزرگ خود، شاهنامه، قرار گرفته است. در شمال غربی آرامگاه، موزه‌ی فردوسی قرار دارد که توسط هوشنگ سیحون در سال 1347 به سبک معماری ایرانی ساخته شد. ساختمان خود آرامگاه از مکعب‌های روی هم تشکیل شده و مکعب اصلی آن 17 متر ارتفاع دارد. از هر چهارگوشه‌ی این بنا می‌توان به آن وارد شد. کتیبه و سروده‌هایی از شاهنامه بر دیواره‌ی این بنای شکوهمند دیده می‌شود. در داخل بنا نیز بر دیواره‌ها، نگاره‌هایی از اشعار فردوسی هم وجود دارد.

آرامگاه فردوسی

16. حمام مهدی قلی بیگ یا موزه مردم شناسی مشهد

حمام مهدی قلی بیگ با 2000مترمربع مساحت، قدیمی‌ترین حمام مشهد و بزرگ‌ترین حمام خزینه‌ای ایران در انتهای بازار بزرگ قرار دارد. این حمام قدیمی که در زمان خود یعنی سال 1027هجری قمری به دستور شاه عباس صفوی ساخته شده است، به حمام شاه هم شهرت دارد. امروزه این بنای قدیمی زیر نظر آستان قدس رضوی به موزه مردم شناسی تبدیل شده. سقف این حمام را 13لایه نقاشی از دوره‌ی صفویه تا قاجاریه در بر گرفته است. این نقاشی‌ها نمایانگر بُرشی از تاریخ ایران است. در کنار این نقاشی‌ها، اشعاری از شاهنامه نیز دیده می‌شود.

حمام مهدی قلی بیگ

17. موزه‌ آستان قدس رضوی

موزه‌ آستان قدس رضوی، بزرگ‌ترین موزۀ وقفی ایران، مجموعه‌ای از 8404 شیء وقفی‌ست. این مجموعه چهار ساختمان دارد. موزۀ مرکزی، موزۀ فرش، موزۀ قرآن، موزۀ هدایای رهبر و تالار اهدایی استاد فرشچیان بخش‌های تشکیل‌دهندۀ این موزه هستند. وجود آثار مذهبی، تاریخی، فرهنگی و هنری ارزشمند این موزه را به یکی از معتبرترین موزه‌های جهان اسلام تبدیل کرده است.

موزه‌ آستان قدس رضوی

18. باغ و موزه نادری

مجموعه‌ی باغ و موزه نادری، یکی از پربازدیدترین جاذبه‌های تاریخی شهر مشهد است. در این باغ که مساحت آن به 14400مترمربع  می‌رسد، آرامگاه نادرشاه افشار و دو موزه وجود دارد. یک موزه مجموعه‌ای از اسلحه‌های مختلف در طول تاریخ است و موزۀ دیگر مجموعۀ اسلحه و آثار زمان نادر شاه افشار.

باغ و موزه نادری

19. حوض خانه هزاردستان

در نزدیکی بازار جنت، بخشی از یک خانه قدیمی بازسازی شده است. این محل، حوض خانه هزاردستان است که با به نمایش گذاشتن اشیاء قدیمی، میزبان مسافران است. این محل دارای رستوران برای رفاه گردشگران هم هست.

حوض خانه هزاردستان

20. موزه نان مشهد

موزه نان با هدف تشویق نسل جوان به آشنایی با نان‌های سنتی و ایرانی و شیوه پخت سنتی نان افتتاح شده است. در این موزه تمامی مراحل پخت نان از بذرافشانی و گندم‌چینی تا پخت نان به نمایش گذاشته شده است.

موزه نان مشهد

21. موزه شه لافتی

شه لافتی موزۀ آیین‌های پهلوانی‌ست. در این موزه شاهنامه‌خوانی طرفداران زیادی دارد. اشیاء قدیمی بسیاری در این موزه دیده می‌شوند.

موزه شه لافتی

22. موزه آب مشهد

موزه آب توسط ادارۀ آب مشهد افتتاح شده است. در این موزه ابزار قدیمی و جدید مرتبط با آب با هدف شناختن سازه‌های مختلف آبی، مانند قنات، یخدان، سد و... به نمایش گذاشته ‌شده‌اند.

موزه آب مشهد

23. موزه مردم شناسی رباط ویرانی

موزه مردم شناسی رباط ویرانی واقع در بخش طرقبه شهرستان مشهد را باید اولین موزه خراسان دانست که به طور خاص به حرفه‌ها و مشاغل مختلف پرداخته است. در حجره‌های گوناگون این موزه مشاغل مختلف به نمایش گذاشته‌ شده‌اند. مشاغلی از جمله: فیروزه‌تراشی، زین‌سازی، گاری‌سازی، جاروبافی، حصیربافی، عطاری، پوستین‌دوزی و حلاجی، کفاشی و... .

موزه مردم شناسی رباط ویرانی

اگر قصد سفر به مشهد و دیدن جاذبه های تاریخی این شهر را دارید می‎توانید تور لحظه آخری مشهد را در کی سفر بیابید.

دانلود برنامه سفر به مشهد

راهنمای سفر به مشهدراهنمای سفر به مشهد

دسته ها:
}